Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φιλοσοφία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φιλοσοφία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026

"Ούτε θεοί, ούτε θεές· ούτε αφέντες, ούτε αφέντρες": Πέρα από το σημάδι του φύλου (Β)

 

 Η ανάλυση του Φουκώ για τον παραγωγικό, εκτός από κατασταλτικό, χαρακτήρα της εξουσίας υιοθετείται από την Μπάτλερ η οποία θα προχωρήσει σε μια ερμηνεία του ταμπού της αιμομιξίας ως παραγωγικής -και όχι μόνο νομικής απαγορευτικής- συνθήκης, που παράγει πλήθος επιθυμιών και ταυτοτήτων, υποκατάστατων ή μη, οι οποίες είτε κυρώνονται είτε αποκλείονται, πάντοτε όμως εντός πολιτισμού. Η δυνατότητα ανατροπής «εντός» είναι το θέμα του τρίτου κεφαλαίου της Αναταραχής φύλου, στο οποίο η Μπάτλερ ενδιαφέρεται για την ανατροπή που μπορούν να παράγουν μη «κανονικές», μη πολιτισμικά κυρωμένες πράξεις. Υιοθετώντας από τον Φουκώ τη θέση ότι η υποκειμενικότητα παράγεται λογοθετικά και ότι αυτό δεν προϋποθέτει την έννοια ενός προϋπάρχοντος υποκειμένου πάνω στο οποίο δρα η εξουσία και ο λόγος, ασχολείται με τη λογοθετικά διαμορφωμένη έμφυλη υποκειμενικότητα. Στην Ιστορία της σεξουαλικότητας, ο Φουκώ είχε διατυπώσει με σαφήνεια την άποψη ότι «το σώμα δεν είναι "έμφυλο" κατά μία ουσιαστική έννοια πριν από τον καθορισμό του μέσα σ' έναν λόγο μέσω του οποίου επενδύεται με μια "ιδέα" φυσικού ή θεμελιώδους φύλου», ενώ η σεξουαλικότητα ως «ιστορικά συγκεκριμένη οργάνωση της εξουσίας, του λόγου, των σωμάτων και των αισθημάτων (...) παράγει το φύλο ως "τεχνητή" έννοια». Όπως επισημαίνει η Μπάτλερ, η κατηγορία του φύλου για τον Φουκώ είναι ρυθμιστική και «όποια ανάλυση προϋποθέτει άκριτα αυτή την κατηγορία επεκτείνει και νομιμοποιεί περαιτέρω τη ρυθμιστική αυτή στρατηγική ως καθεστώς εξουσίας/γνώσης». Παρόλο που η ίδια αποδέχεται πρόθυμα τη θέση του Φουκώ ότι η κατηγορία του φύλου κατασκευάζεται στην υπηρεσία ενός συστήματος ρυθμιστικής ή αναπαραγωγικής σεξουαλικότητας είναι, ωστόσο, πολύ περισσότερο επιφυλακτική απέναντι στην άποψη που εκείνος διατυπώνει στην εισαγωγή της έκδοσης των ημερολογίων της/του Herculine, μιας/ενός γαλλίδας/γάλλου ερμαφρόδιτης/ου τον 18ο αι., σχετικά με τη χειραφετητική λειτουργία ενός σώματος ερμαφρόδιτου ή αμφίσημου, ως να υπήρχε μια «προ του νόμου» σεξουαλικότητα, που περιμένει να ελευθερωθεί από το φύλο.

"Ούτε θεοί, ούτε θεές· ούτε αφέντες, ούτε αφέντρες": Πέρα από το σημάδι του φύλου (Α)

 

Τζούντιθ Μπάτλερ 
    Τα ζητήματα της σεξουαλικότητας και της ετεροφυλοφιλίας είχαν προκαλέσει έντονες συζητήσεις, διαμάχες και αντιπαραθέσεις ανάμεσα στις φεμινίστριες κατά τη διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 τα θέματα που απασχολούσαν το γυναικείο κίνημα σχετικά με τη σεξουαλικότητα ήταν η υπεράσπιση του δικαιώματος των γυναικών στην προσωπική ερωτική τους ικανοποίηση και η νομική κάλυψη απέναντι σε ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, δηλαδή το δικαίωμα στην άμβλωση. Την ίδια περίοδο, το γκέι και λεσβιακό κίνημα επέτρεψε σε πολλούς άνδρες και γυναίκες να διεκδικήσουν ανοιχτά το δικαίωμα στην ομοφυλόφιλη επιθυμία, και καθώς ένας ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός γυναικών δήλωναν λεσβίες και διεκδικούσαν το δικαίωμα να φαίνονται και να αναγνωρίζονται ως λεσβίες, τα ενδιαφέροντα του φεμινισμού με αναφορά στη σεξουαλικότητα στράφηκαν σε νέες κατευθύνσεις. Η συζήτηση για την πολιτική διάσταση της σεξουαλικότητας στη δεκαετία του 1970 αφορούσε αφενός τον τρόπο με τον οποίο η πατριαρχία δομεί τη γυναικεία σεξουαλικότητα ενώ αφετέρου ενδιαφερόταν για τη δυνατότητα και τη δυναμική μιας αυτόνομης γυναικείας σεξουαλικής επιθυμίας. 

Τρίτη 5 Σεπτεμβρίου 2023

Η σύγχρονη φιλοσοφία είναι ο προθάλαμος της κόλασης

 

Η σύγχρονη φιλοσοφία είναι ο προθάλαμος της κόλασης. Πώς γίνεται να μην έχει παρατηρήσει κανείς ότι "ο βασιλιάς είναι με τα εσώρουχα"; Από τον Ντεκάρτ, τον Καντ και τον δυσοίωνο μάγο Χέγκελ μέχρι τους Έκο και τον Galimberti: για τους σύγχρονους φιλοσόφους "η αλήθεια δεν υπάρχει".



 

Φιλοσοφία, λένε οι καθηγητές στους μαθητές τους στο λύκειο, είναι η αγάπη για τη γνώση, από το ελληνικό φιλείν, αγαπώ, και σοφία. Πολύ καλά. Αλλά αυτό που δεν λένε συνήθως οι καλοί αυτοί καθηγητές στους μαθητές τους, οι οποίοι δεν γνωρίζουν ακόμη τον κλάδο που πρόκειται να εξερευνήσουν, είναι ότι αυτή η αγάπη δεν απευθύνεται σε κανένα είδος γνώσης, σε μια σχετική και υποκειμενική σοφία, γιατί σε αυτή την περίπτωση ο καθένας θα είχε τη δική του γνώση, ενώ το βασικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου είναι η λογική, και η λογική απαιτεί από αυτούς που την αναζητούν, να ξέρουν τι να ψάξουν, έστω και σε αδρές γραμμές, και να μην περιπλανώνται εδώ κι εκεί: όπως κάνουν οι λεγόμενοι σύγχρονοι φιλόσοφοι. 

Πέμπτη 31 Αυγούστου 2023

Ο Σενέκας ξαναγράφει την επιστολή για την ευτυχία



Αγαπητέ Λουκίλιε, τι κάνεις τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά; Δεν θα ήθελα να σε ταλαιπωρήσω με τα ενθαρρυντικά γράμματά μου και να σου χαλάσω τις βαρετές γιορτές. (Ναι, είπα βαρεμάρα, δεν είπα χαρά, για να παραθέσω τα λόγια του Franco Califano). Τώρα που μπαίνουμε στην οξεία φάση των γιορτών, θα ήθελα να επικαιροποιήσω την επιστολή μου για την ευτυχία. Θα ανταλλάξετε ένα βουνό ευχές για ευτυχία, μια μαζική προληπτική τελετουργία που δηλώνει πόσο πρωτόγονος είναι ο νεωτερισμός σας. Ευχές de visu και πάνω απ' όλα μέσα από αυτά τα γράμματα-νάνους που ονομάζετε whatsapp, sms ή αφήνοντας φωνητικά μηνύματα, πάντα με αυτό το κολασμένο μαραφέτι που κάνει το επιστολικό μου ξεπερασμένο. Μη μου πεις, αγαπητέ Λουκίλιε, ότι είμαι ο συνήθης σχολαστικός με τις μικροπρεπείς περγαμηνές μου- ευτυχώς που δεν έχω κινητό τηλέφωνο, αλλιώς θα σου έκανα καταιγίδα και δεν θα είχες άλλη επιλογή από το να μπλοκάρεις την επαφή...

Τρίτη 29 Αυγούστου 2023

«Το γίγνεσθαι της προσωποκεντρικής προσέγγισης». Mια προσωποκεντρική αντίληψη του Προσώπου

On Becoming a Person -Centred Approach

A Person-Centred Understanding of the Person

published in: Παιδαγωγική Επιθεώρηση (Educational Review) 31 (2001) 195-214

orig.: Schmid, Peter F., On Becoming a Person-Centred Approach. A Person-Centred Understanding of the Person, in: Thorne, Brian / Lambers, Elke (eds.),  Person-Centred Therapy. European Perspectives, London (Sage) 1998, 38-52

Mετάφραση στην ΕλληνικήΓρηγόρης Μουλαδούδης, 2000
Translation into Greek: Grigoris Mouladoudis, Thessaloniki, 2000


https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Carl_Rogers.jpg


Στην εποχή μας πάρα πολλοί ψυχολόγοι θεωρούν προσβολή,
εάν κατηγορηθούν ότι λαμβάνουν υπόψη τους φιλοσοφικές ιδέες.
Δεν μπορώ παρά να προβληματιστώ για τη σημασία αυτού που παρατηρώ.
Carl Rogers (1961b, 163).


Για την προσωποκεντρική προσέγγιση είναι αποφασιστικής σημασίας να εκφράσει με ένα θεμελιακό τρόπο σε ποια αντίληψη του ανθρώπου πρέπει να βασίζεται η θεωρία και η πρακτική της και να καθιερώσει με αυτό τον τρόπο μια βασική ανθρωπολογική θέση1. Εάν δεν το κάνουμε αυτό, θα εκτεθούμε αναπόφευκτα στη λογική επαναπροσέγγιση ότι απλώς αποκτούμε, ως προσωποκεντρικοί επαγγελματίες, κλινικές δεξιότητες ως τεχνικές.

Τετάρτη 23 Αυγούστου 2023

Τι γίνεται αν η υγρή κοινωνία είναι μια τρύπα στο νερό;

 


Ο κόσμος έχει εισέλθει στην τρίτη χιλιετία με μια βασική ιδέα, ρευστή και εμμονική, παγκόσμια και ασύλληπτη: την υγρή νεωτερικότητα. Πριν από είκοσι χρόνια, στο τέλος της προηγούμενης χιλιετίας, ένας κοινωνιολόγος από την Ανατολή, ο Zygmunt Bauman, δημοσίευσε το δοκίμιό του Liquid Modernity, το οποίο μεταφράστηκε στην αλλαγή της χιλιετίας στον μισό κόσμο και στην Ιταλία από την Laterza. Ξεκίνησε ένα μαρτύριο, πρώτα διανοητικό και στη συνέχεια μιντιακό, για την παγκόσμια έλευση της ρευστότητας, στην οποία σύντομα προστέθηκαν και άλλα συνακόλουθα που ξεφούρνισε ο Bauman σε ισάριθμα βιβλία: υγρή κοινωνία, υγρή αγάπη, υγρή ζωή, υγρή τέχνη, υγρή επιτήρηση, υγρός φόβος και ούτω καθεξής. Ένα επίμονο μάντρα από το οποίο δεν έχουμε απελευθερωθεί και το οποίο κανείς δεν αμφισβητεί. Ακόμα και η αμφιφυλόφιλη ηθοποιός Kristen Stewart, παρουσιάζοντας τη νέα της lgbt ταινία, λέει ότι "πιστεύει στο υγρό σεξ". Ο Bauman είναι ένας από τους σπάνιους συγγραφείς που διαβάζει και αναφέρει ο Πάπας Bergoglio, ειδικά για το θέμα των απορριπτόμενων ζωών, που ρευστοποιούνται από την εγωιστική κοινωνία: η αναγωγή της χριστιανικής πίστης στην κοινωνιολογία συνεπάγεται ως συνέπεια την αντικατάσταση της σκέψης, της θεολογίας και της φιλοσοφίας, με την ποπ κοινωνιολογία, ίσως ριζοσπαστική, όπως ήταν του Bauman. Κάποια ειρωνεία διαφεύγει σε αυτόν τον νέο κοσμικό Άγιο Τζενάρο με το θαύμα της παγκόσμιας ρευστοποίησης.

Παρασκευή 11 Αυγούστου 2023

Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

 




«Μην βιαστείς να εκτελέσεις έναν άθεο: βρήκε τον δήμιό του στον εαυτό του»

Ερμηνευτική του μηδενισμού, η σύγχρονη σκέψη έχει τρελαθεί επειδή αρνείται το αντικείμενο


 FVG - Λαμβάνουμε και ευχαρίστως δημοσιεύουμε, του Francesco Lamendola


Η σκέψη έχει τουλάχιστον ένα κοινό με τον βιολογικό οργανισμό: το γεγονός ότι μπορεί να είναι υγιής ή άρρωστη. Είναι υγιής όταν παραμένει σταθερά προσκολλημένη στην πραγματικότητα (η οποία δεν συμπίπτει με τη φυσική και ορατή πραγματικότητα), είναι άρρωστη όταν αποκολλάται από αυτήν και αυτονομείται: σε αυτό το σημείο τρελαίνεται. Υπάρχει μια ακριβής στιγμή στην ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας κατά την οποία λαμβάνει χώρα αυτή η απόκλιση, αυτή η αποδέσμευση από την πραγματικότητα και αυτή η αιώρηση της σκέψης στα τρελά βασίλεια της καθαρής υποκειμενικότητας: το καρτεσιανό cogito.

Τετάρτη 9 Αυγούστου 2023

ΠΛΑΤΩΝ Ή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ;

 


Στο τέλος, πρέπει να γίνει μια επιλογή: "είτε ο Πλάτωνας είτε ο Αριστοτέλης". Η εναλλακτική λύση μεταξύ του "πλατωνικού ιδεαλισμού" και του "αριστοτελικού ρεαλισμού" είναι τελικά μια υπαρξιακή εναλλακτική λύση που παρουσιάζεται σήμερα με ιδιαίτερη οξύτητα και επείγοντα χαρακτήρα.

Στο τέλος πρέπει να επιλέξετε: είτε τον Πλάτωνα είτε τον Αριστοτέλη.