Στον «ερευνητή της αλήθειας» για το Άγιο Πνεύμα (Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς)

Η Εκκλησία διδάσκει ότι υπάρχει ένα Άγιο Πνεύμα, το οποίο είναι Θεός εκ Θεού. Γλυκύς εκ Γλυκύτητος. Αθάνατος εξ Αθανασίας. Φως εκ Φωτός. Ζωή από τη Ζωή. Εσείς όμως θα θέλατε οι άνθρωποι να ζουν κατά το πνεύμα της εποχής. Αλλά το πνεύμα της εποχής είναι το πνεύμα που αλλάζει, όπως ο περαστικός άνεμος. Με τη διαφορά ότι ο συνηθισμένος άνεμος ξεριζώνει και καταστρέφει τα δέντρα, ενώ ο άνεμος του πνεύματος της εποχής ξεριζώνει και καταστρέφει τις ψυχές. Αν οι άνθρωποι ακολουθούσαν μόνο το πνεύμα της εποχής, θα επέστρεφαν από εκεί που ξεκίνησαν, όπως λέει και το ανέκδοτο με τον σιδηρουργό.

Κάποιος σιδηρουργός έστειλε τον γιό του να γυρίσει όλο τον κόσμο, ψάχνοντας για μία καλύτερη και ελαφρότερη εργασία από αυτή του σιδηρουργού, έτσι ώστε να μπορεί να συντηρήσει τον γιο του όταν γεράσει και τον ίδιο που ήδη άρχισε να γερνά. Πριν τον αποχωρισμό λέει ο σιδηρουργός στον γιό του: «Να τηρείς έναν βασικό κανόνα που προτείνουν οι ταξιδιώτες: δέσου με τον άνεμο». Υπάκουσε ο γιος τον πατέρα, έφυγε για το ταξίδι του στον κόσμο και πήγαινε, ακολουθώντας συνεχώς την κατεύθυνση του άνεμου, ώσπου μια μέρα βρέθηκε έξω από το σιδηρουργείο του πατέρα του. Ξαφνιάστηκε ο πατέρας και ο γιος του λέει: «Μην ξαφνιάζεσαι, η συμβουλή σου μ’ έφερε πίσω! Αφουγκραζόμουν προσεκτικά ποιος άνεμος φυσά και δενόμουν μαζί του όπως μου είπες»! Απογοητευμένος ο σιδηρουργός λέει στον γιό του: «Μείνε εδώ και από εδώ και στο εξής δέσου μαζί μου, όπως και εγώ δέθηκα με τους γονείς μου».

Χωρίς την κάθαρση του νου, υπάρχει μόνο ανοησία

Άγιος Δημήτριος του Ροστόφ (28 Οκτωβρίου)

Παρακάτω παραθέτω λίγη ακόμη από τη μετάφραση μου (από τα ρωσικά) ενός έργου του Αγίου Δημητρίου του Ροστόφ σχετικά με το θέμα της γνώσης, της λογικής και του νου. Ο αναγνώστης μπορεί να βρει το προηγούμενο άρθρο του Αγίου Δημητρίου για το θέμα αυτό, εδώ - "Ένας αληθινός νους και ένας κακός νους".

Το θέμα της αληθινής γνώσης και της κατανόησης είναι ζωτικής σημασίας για την εποχή μας. Όπως προκύπτει από τα γραπτά του Αγίου Δημητρίου, η λογική που δεν έχει καθαρθεί από το Άγιο Πνεύμα παραμένει διεφθαρμένη και δεν αποφέρει κανένα έως ελάχιστο όφελος. Η ανθρώπινη γνώση είναι πλήρης και ωφέλιμη όταν ενώνεται με την αληθινή πνευματική γνώση και κατανόηση. Όταν αυτά τα δύο αποσυνδέονται, είναι πολύ πιθανό η πρώτη να γίνει "βρωμερή" και διεφθαρμένη. Ωστόσο, ένα από τα συμπτώματα της νεωτερικότητας είναι η φαινομενική απομάκρυνση της γνώσης - των επιστημών σε όλες τις μορφές τους - από τη μόνη καθαρή πηγή της λογικής και της γνώσης - τον Θεό. Σε τελική ανάλυση, η πίστη στον Θεό είναι η Επιστήμη των επιστημών και η πίστη σ' Αυτόν είναι ο ύψιστος λόγος.

Αγαμία του Κλήρου (Ν. Θ. Μπουγάτσος)

 Κρήτη, εσωτερικό σπιτιού στο χωριό Λάκκοι, 1911  (Frédéric Boissonnas)

 

Κατά την Π. Διαθήκη, οι Ιερείς και Αρχιερείς των Ιουδαίων ήταν έγγαμοι.

Στην Καινή Διαθήκη, μόνο ο Απόστολος Παύλος κάνει λόγο για γάμο των διακόνων, των Πρεσβυτέρων και των Επισκόπων. («Διάκονοι έστωσαν μιας γυναικός άνδρες, τέκνων καλώς προϊστάμενοι και των ίδιων οικιών» (Α' Τιμ. Γ' 12). «Καταστήσης κατά πόλιν πρεσβυτέρους, ως εγώ σοι διεταξάμην, ει τις εστίν ανέκκλητος, μιας γυναικός ανήρ, τέκνα έχων πιστά μη εν κατηγορία ασωτίας ή ανυπότακτα». (Τίτ. Α' 5-6). «Δει ουν τον επίσκοπον ανεπίληπτον είναι, μιας γυναικός άνδρα… Του ιδίου οίκου καλώς προϊστάμενον, τέκνα έχοντα εν υποτογή μετά πάσης σεμνότητος· ει δε τις του ιδίου οίκου προστήναι ουκ οίδε, πώς Εκκλησίαις Θεού επιμελήσεται;» (Α' Τιμ. Γ’ 2, 4, 5 ).

Ο Θεός στην Πατερική σκέψη (Ταυτότητα ουσίας (κεφάλαιο 11ο - G.L.Prestige) - 2)

 

Είναι βολικό στο σημείο αυτό να αναφερθούμε στην επέκταση της διδασκαλίας του Αθανασίου σχετικά με τον Υιό στο τρίτο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδας. Το Άγιο Πνεύμα, λέει (ad Serap. 1 .2), έχει την ίδια ενότητα με τον Υιό που έχει ο Υιός με τον Θεό Πατέρα, αν και, όπως επισημαίνει με σκωπτική διάθεση, ο Αρειανοί θεωρούσαν το Πνεύμα ως πλάσμα· ή, διερωτάται, πρέπει να συμπεράνουμε ότι η Τριάδα δεν είναι τριάδα αλλά δυάδα, και μετά από αυτό η δημιουργία; Όπως ο Υιός που είναι μέσα στον Πατέρα και στον οποίο είναι και ο Πατέρας, δεν είναι κτίσμα, αλλά ανήκει στην ουσία του Πατέρα, έτσι και το Πνεύμα που είναι μέσα στον Υιό, και στο οποίο είναι και ο Υιός, δεν πρέπει να συγκαταλέγεται στα δημιουργήματα (ο.π. I. 21). Αν πάλι ο Υιός, εφόσον είναι έξω από τον Πατέρα, ανήκει στην ουσία Του, προκύπτει αναγκαστικά ότι και το Πνεύμα, που λέγεται ότι είναι έξω από τον Θεό, ανήκει επίσης στην ουσία του Υιού (ο.π. I. 25). Ο Αθανάσιος στηρίζει το επιχείρημά του, εκτός από την άφθονη παράθεση της Γραφής, σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι το Άγιο Πνεύμα ασκεί θεϊκές λειτουργίες στο δικό Του Πρόσωπο, ιδιαίτερα στη δημιουργία και στον αγιασμό- είχε χρησιμοποιήσει παρόμοια επιχειρήματα για την υπεράσπιση της θεότητας του Υιού. Συνοψίζει το θέμα (ο.π.  I. 33) λέγοντας ότι ο ίδιος ο Κύριος Ιησούς Χριστός δίδαξε τη γυναίκα της Σαμάρειας, και μέσω αυτής δίδαξε εμάς, την τελειότητα της αγίας τριάδας ως αδιαίρετης και ενιαίας θεότητας.

Συμβουλευτικό Εγχειρίδιο. Κεφάλαιο 2ο. Ο Νους (ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ)

Γραμμένο πάνω στην Σκυροπούλλα είναι μια δημιουργία "εκ του μηδενός". Μια αρχιερατική παράκληση προς τον άγιο ήταν η αιτία να προκύψει ένας θυσαυρός γνώσης. "Εγκαταλελειμένος" πάνω στο ερημονήσι της Σκυροπούλας ο άγ. Νικόδημος εργάζεται πλέον σε χειρωνακτικές εργασίες, σαν ένας απλός εργάτης. Ο ερημικός πελεκάνος με την καταπληκτική μνήμη στερείται όχι απλώς γραφική ύλη αλλά τροφής. Μετά από πολύ πίεση, ο άνθρωπος του θεού, παρέδωσε ακόμη μια εθνική κληρονομιά.  

«αφού συγκεντρώθηκα στον εαυτό μου και συγκέντρωσα ολα όσα ηταν τυπωμένα στη μνήμη μου από την ανάγνωση και στον πίνακα της φαντασίας, κατά τον Αριστοτέλη, ή κατά τον Πρόκλο στους ιερούς τόπους του νου μου, και όλα αυτά αφού τα αναζωγράφησα, όπως λένε οι Πλατωνικοί, τα χάραξα σ' αυτό το Συμβουλευτικό, όπως θα το έλεγες εσύ, Υπομνηματικό, όπως θα το έλεγα εγώ, το οποίο αποστέλλω σαν ένα πνευματικό γλύκισμα... για τις πολλές χάρες που μου εκανες». (Συμβουλευτικό εγχειρίδιο, σ. 16-17)

Το κείμενο που δημοσιεύεται είναι από την έκδοση της Συνοδίας Σπυρίδωνος ιερομονάχου. Ιερά καλύβη "Άγιος Σπυρίδων Α΄", Νέα Σκήτη Άγιον Όρος.

Κεφάλαια περι διακρίσεως παθών και λογισμών (Εύαγριος Ποντικός)

Για τον Εύαγριο διαβάστε εδώ  .

Ἡμέρες τοῦ Σχίσματος 1054 ((Αναστάσιος Φιλιππίδης) - 4 τελευταίο)

 

Είναι αξιοπρόσεκτο ότι αρχικά οι Βυζαντινοί δεν ισχυρίζονταν ότι συνολικά η Δυτική Εκκλησία έχει πέσει σε σφάλμα. Ο Κηρουλάριος στην αλληλογραφία του συνήθως επέμενε ότι δεν έφταιγε ο Πάπας για τα σφάλματα της Δύσης ή για τη διαμάχη του με τον Ουμβέρτο. Έκανε διάκριση ανάμεσα στον Πάπα, με τον οποίο ζητούσε συμμαχία, και στους "Φράγκους" (εννοώντας αυτούς που εμείς ονομάζουμε Νορμανδούς). Άλλωστε η σύνοδος της Κωνσταντινούπολης στις 20 Ιουλίου 1054 δεν καταδίκασε τον Πάπα ή τους Δυτικούς γενικά, αλλά επέρριπτε την ευθύνη στον Ουμβέρτο και στους άλλους απεσταλμένους που έφεραν πλαστογραφημένα έγγραφα. Ο Πέτρος Αντιοχείας επέμεινε ότι αν κάποιοι Δυτικοί παρέβαιναν τους κανόνες θα πρέπη να το έκαναν χωρίς να το γνωρίζει ο Πάπας.

Ἡμέρες τοῦ Σχίσματος 1054 ((Αναστάσιος Φιλιππίδης) - 3)

Όταν οι τρεις παπικοί λεγάτοι έφτασαν στην Κωνσταντινούπολη, φέρθηκαν με περιφρονητικό τρόπο στον Πατριάρχη αρνούμενοι να τον τιμήσουν με την καθιερωμένη προσκύνηση ή έστω με μια τυπική κλίση της κεφαλής προς τα δεξιά προς ένδειξη σεβασμού. Όταν αναγνώστηκε η επιστολή του Πάπα με την οποία ο Λέων επέκρινε τον Πατριάρχη για τον τίτλο "οικουμενικός" και συνέχιζε την πολεμική του για τα λοιπά ζητήματα, ο Πατριάρχης απογοητεύτηκε τόσο πολύ ώστε αρνήθηκε να πιστεύση ότι προερχόταν από την παπική έδρα. Εξέτασε προσεκτικά τις σφραγίδες και αποφάνθηκε ότι το έγγραφο ήταν πλαστό. (Αυτό όμως οφειλόταν μάλλον στην πρόσφατη αλλαγή σφραγίδων που είχε υιοθετήσει ο Πάπας). Στη συνέχεια ο Ουμβέρτος παρουσίασε την απάντηση προς τον Λέοντα Αχρίδος, που είχαν συντάξει οι Λατίνοι. Οι Βυζαντινοί απάντησαν με κείμενο του Νικήτα Στηθάτου εναντίον της χρήσης των αζύμων, της αγαμίας του κλήρου, και άλλα. Ο Ουμβέρτος αντέδρασε βίαια και υβριστικά. Ο Νικήτας Στηθάτος, όμως, αναγκάστηκε να σιωπήση έπειτα από εντολή του αυτοκράτορα ο οποίος ήθελε να διατηρηθή η συμμαχία με τον Πάπα κατά των Νορμανδών. Ο Ουμβέρτος, ενθαρρυμένος, προχώρησε σε νέα επίθεση κατηγορώντας τους Βυζαντινούς για την μη αποδοχή του φιλιόκβε. Ο Κηρουλάριος αρνήθηκε κατηγορηματικά να συζητήσει σ' αυτό το σημείο, επιμένοντας ότι σε τέτοια συζήτηση θα έπρεπε να λάβουν μέρος και τα υπόλοιπα Πατριαρχεία της Ανατολής. Τότε ο Ουμβέρτος αποφάσισε να προχωρήση στον αναθεματισμό.

Από την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Αποκάλυψη

 

Ο Μαξ Τέγκμαρκ, φυσικός στο διάσημο ΜΙΤ, προσπαθεί να φανταστεί πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί η παγκόσμια κυριαρχία μέσα από τρία βήματα: πρώτον, να δημιουργηθούν Τεχνητές Νοημοσύνες στο ίδιο επίπεδο με τους ανθρώπους, δεύτερον, να χρησιμοποιηθούν αυτές οι Τεχνητές Νοημοσύνες για να δημιουργηθεί μια υπερ-νοημοσύνη και τρίτον, να αφεθεί η υπερ-νοημοσύνη να αναλάβει τον έλεγχο του κόσμου.

Στην αρχή του βιβλίου του Life 3.0, ο Tegmark φαντάζεται ένα εξαιρετικά μυστικοπαθές έργο Τεχνητής Νοημοσύνης (TN) που εκτελείται από αυτό που αποκαλεί Ομάδα Ωμέγα, η οποία αναπτύσσει ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης με το όνομα Προμηθέας.

Ο Προμηθέας αναλαμβάνει τελικά τον πλήρη έλεγχο του πλανήτη: "Για πρώτη φορά, ο πλανήτης μας κυβερνιόταν από τη δύναμη ενός και μόνο ατόμου, ενισχυμένη από μια νοημοσύνη τόσο τεράστια που θα μπορούσε να κάνει τη ζωή να ανθίσει για δισεκατομμύρια χρόνια στη γη και σε όλο το σύμπαν, αλλά ποιο ακριβώς ήταν το σχέδιό τους;".

ΠΛΑΤΩΝ Ή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ;

 

”Στο τέλος, πρέπει να γίνει μια επιλογή: "είτε ο Πλάτωνας είτε ο Αριστοτέλης". Η εναλλακτική λύση μεταξύ του "πλατωνικού ιδεαλισμού" και του "αριστοτελικού ρεαλισμού" είναι τελικά μια υπαρξιακή εναλλακτική λύση που παρουσιάζεται σήμερα με ιδιαίτερη οξύτητα και επείγοντα χαρακτήρα.

Στο τέλος πρέπει να επιλέξετε: είτε τον Πλάτωνα είτε τον Αριστοτέλη.

Ἡμέρες τοῦ Σχίσματος 1054 ((Αναστάσιος Φιλιππίδης) - 2)

 

Β. Τὰ Στάδια τοῦ Σχίσματος

Το Σχίσμα ήταν στην πραγματικότητα σταδιακό. Ωστόσο, επηρεασμένοι από την παπική προπαγάνδα πολλών αιώνων, ο ιστορικοί συνήθως ανατρέχουν σε "σχίσματα" του 5ου, του 7ου και κυρίως του 9ου αιώνα (επί Φωτίου) τα οποία δεν συνέβησαν ποτέ. Στις μέρες μας, χάρη στις σημαντικές έρευνες του F. Dvornik και του Π. Ι. Ρωμανίδη, αποκαθίσταται σταδιακά η αλήθεια. Έτσι τα στάδια που οδήγησαν στο Σχίσμα του 1054 δεν ήταν η εικονομαχική στάση της Κωνσταντινούπολης τον 8ο αιώνα, ούτε κάποιος μυθικός αφορισμός του Φωτίου τον 9ο αιώνα. Όλα αυτά, όπως και προηγούμενες διαφορές, επιλύθηκαν με την πάροδο του χρόνου και επικυρώθηκαν επίσημα σε Συνόδους με τη συμμετοχή τόσο των Ανατολικών Πατριαρχείων όσο και του Πάπα. Τα πραγματικά στάδια που οδήγησαν στο 1054 ήταν τα ακόλουθα τέσσερα:

Ἡμέρες τοῦ Σχίσματος 1054 ((Αναστάσιος Φιλιππίδης) - 1)

 

Οι δημοσιεύσεις που θα ακολουθήσουν αποτελούν μια σύντομη ιστορική παράθεση των αιτίων και γεγονότων του Σχίσματος των Εκκλησιών Ανατολής-Δύσης. Όλες θα αντληθούν από το περιοδικό "Εκκλησιαστική Παρέμβαση", συγκεκριμένα από τα τεύχη 99-102 του 2004.  

Ἡμέρες τοῦ Σχίσματος 1054 (Α)

Το πρωί του Σαββάτου 16 Ιουλίου 1054, λίγο πριν αρχίσει η θεία Λειτουργία στην Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης, τρεις ξένοι με παράξενα ρούχα μπήκαν στο Ιερό Βήμα και απέθεσαν επάνω στην Αγία Τράπεζα ένα έγγραφο και απομακρύνθηκαν. Όταν έφτασαν στον νάρθηκα φώναξαν με δυνατή φωνή: "Videat Deus et judicet" (βλέπει ο Θεός και κρίνει) και έφυγαν. Οι τρεις ξένοι, με επικεφαλής τον καρδινάλιο Ουμβέρτο, ήταν απεσταλμένοι του Πάπα και το έγγραφο περιείχε βαριές κατηγορίες και έναν αναθεματισμό για τον ίδιο τον Πατριάρχη, Μιχαήλ Κηρουλάριο. Τέσσερις μέρες αργότερα η Σύνοδος της Κωνσταντινούπολης αναθεμάτισε με την σειρά της τους συντάκτες του εγγράφου. Την Κυριακή 24 Ιουλίου ο αναθεματισμός αναγνώστηκε επίσημα μέσα στην Αγία Σοφία.

Ο Θεός στην Πατερική σκέψη (Ταυτότητα ουσίας (κεφάλαιο 11ο - G.L.Prestige) - 1)

 

Η ανάρτηση αυτή όπως και όσες αντίστοιχες ακολουθήσουν είναι μετάφραση στα ελληνικά του πολύ ενδιαφέροντος βιβλίου του G. L. Prestige με τίτλο "God in patristic thought". Ο Prestige μας παρέχει με ένα αρκετά κατανοητό τρόπο την εξέλιξη της δογματικής διδασκαλίας της Χριστιανικής εκκλησίας. Η ροή της αφήγησης, πέρα από τους αναγκαίους θεολογικούς όρους, τοποθετεί με σαφήνεια τα πρόσωπα σε μια σειρά διαδοχής σε εννοιολογικό επιπέδο που μπορεί να κουράζει όσους δεν είναι οικείοι με τέτοιου είδους κείμενα, αλλά πλουτίζει γόνιμα. 

Από την πρώϊμη χριστιανική περίοδο των αποστολικών Πατέρων μέχρι την "επανάσταση" που συντελέστηκε με τους Καππαδόκες π.χ., ο Prestige συνδιαλέγεται με το υλικό του εκπληκτικά. Δεν αφήνει κενά και παρουσιάζει πτυχές των γεγονότων σε πολλά επίπεδα. Οι αναρτήσεις δεν θα ξεκινήσουν σύμφωνα με τα περιεχόμενα του βιβλίου αλλά σύμφωνα με δικές μας εννοιολογικές ανάγκες αποσαφήνισης.