Ο Θεός στην Πατερική σκέψη (Ταυτότητα ουσίας (κεφάλαιο 11ο - G.L.Prestige) - 2)

 

Είναι βολικό στο σημείο αυτό να αναφερθούμε στην επέκταση της διδασκαλίας του Αθανασίου σχετικά με τον Υιό στο τρίτο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδας. Το Άγιο Πνεύμα, λέει (ad Serap. 1 .2), έχει την ίδια ενότητα με τον Υιό που έχει ο Υιός με τον Θεό Πατέρα, αν και, όπως επισημαίνει με σκωπτική διάθεση, ο Αρειανοί θεωρούσαν το Πνεύμα ως πλάσμα· ή, διερωτάται, πρέπει να συμπεράνουμε ότι η Τριάδα δεν είναι τριάδα αλλά δυάδα, και μετά από αυτό η δημιουργία; Όπως ο Υιός που είναι μέσα στον Πατέρα και στον οποίο είναι και ο Πατέρας, δεν είναι κτίσμα, αλλά ανήκει στην ουσία του Πατέρα, έτσι και το Πνεύμα που είναι μέσα στον Υιό, και στο οποίο είναι και ο Υιός, δεν πρέπει να συγκαταλέγεται στα δημιουργήματα (ο.π. I. 21). Αν πάλι ο Υιός, εφόσον είναι έξω από τον Πατέρα, ανήκει στην ουσία Του, προκύπτει αναγκαστικά ότι και το Πνεύμα, που λέγεται ότι είναι έξω από τον Θεό, ανήκει επίσης στην ουσία του Υιού (ο.π. I. 25). Ο Αθανάσιος στηρίζει το επιχείρημά του, εκτός από την άφθονη παράθεση της Γραφής, σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι το Άγιο Πνεύμα ασκεί θεϊκές λειτουργίες στο δικό Του Πρόσωπο, ιδιαίτερα στη δημιουργία και στον αγιασμό- είχε χρησιμοποιήσει παρόμοια επιχειρήματα για την υπεράσπιση της θεότητας του Υιού. Συνοψίζει το θέμα (ο.π.  I. 33) λέγοντας ότι ο ίδιος ο Κύριος Ιησούς Χριστός δίδαξε τη γυναίκα της Σαμάρειας, και μέσω αυτής δίδαξε εμάς, την τελειότητα της αγίας τριάδας ως αδιαίρετης και ενιαίας θεότητας.

Ο Θεός στην Πατερική σκέψη (Ταυτότητα ουσίας (κεφάλαιο 11ο - G.L.Prestige) - 1)

 

Η ανάρτηση αυτή όπως και όσες αντίστοιχες ακολουθήσουν είναι μετάφραση στα ελληνικά του πολύ ενδιαφέροντος βιβλίου του G. L. Prestige με τίτλο "God in patristic thought". Ο Prestige μας παρέχει με ένα αρκετά κατανοητό τρόπο την εξέλιξη της δογματικής διδασκαλίας της Χριστιανικής εκκλησίας. Η ροή της αφήγησης, πέρα από τους αναγκαίους θεολογικούς όρους, τοποθετεί με σαφήνεια τα πρόσωπα σε μια σειρά διαδοχής σε εννοιολογικό επιπέδο που μπορεί να κουράζει όσους δεν είναι οικείοι με τέτοιου είδους κείμενα, αλλά πλουτίζει γόνιμα. 

Από την πρώϊμη χριστιανική περίοδο των αποστολικών Πατέρων μέχρι την "επανάσταση" που συντελέστηκε με τους Καππαδόκες π.χ., ο Prestige συνδιαλέγεται με το υλικό του εκπληκτικά. Δεν αφήνει κενά και παρουσιάζει πτυχές των γεγονότων σε πολλά επίπεδα. Οι αναρτήσεις δεν θα ξεκινήσουν σύμφωνα με τα περιεχόμενα του βιβλίου αλλά σύμφωνα με δικές μας εννοιολογικές ανάγκες αποσαφήνισης.