Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2026

Πέρα από τους μύθους που καταστρέφουν

 


Μεταξύ των αποδεικτικών στοιχείων του τέλους του εικοστού αιώνα και του πρώτου τετάρτου του εικοστού πρώτου αιώνα είναι η ρητή επιστροφή –και διεκδικείται ως φάρος πολιτισμού– της αγγλοσαξονικής αποικιοκρατίας. την αντίστοιχη παρακμή της Ευρώπης, που κυριαρχείται και διαλύεται από μια Ευρωπαϊκή Ένωση που αποτελεί έκφραση της αγγλοσαξονικής αποικιοκρατίας· η αρχόμενη αλλά ήδη καλά καθορισμένη διαίρεση του πλανήτη σε σφαίρες επιρροής, μια διαίρεση που στην πραγματικότητα ήταν πάντα η αιτία καταστροφικών συγκρούσεων.

Πολιτική θεολογία



Στοιχείο της έννοιας περί Θεού στον 17ο και 18ο αι. είναι η υπερβατικότητα του Θεού απέναντι στον κόσμο, όπως και στοιχείο της τοτινής φιλοσοφίας του κράτους ήταν μια υπερβατικότητα του κυριάρχου απέναντι στο κράτος. Στον 19ο αι. παντού κυριαρχούν, σε όλο και μεγαλύτερη έκταση, αντιλήψεις περί ενυπαρξίας. Όλες οι ταυτότητες, οι οποίες επανέρχονται συνεχώς στην πολιτική και συνταγματική διδασκαλία του 19oυ αι., εδράζονται σε τέτοιες αντιλήψεις περί ενυπαρξίας: η δημοκρατική θέση της ταυτότητας; κυβερνώντων και κυβερνωμένων, η οργανική πολιτειολογία και η δική της ταυτότητα κράτους και κυριαρχίας, η ταυτότητα κυριαρχίας και έννομης τάξης μέσα στην περί κράτους δικαίου θεωρία του Krabbe, τέλος η διδασκαλία του Kelsen για την ταυτότητα κράτους και έννομης τάξης.

Γέροντας-Διονύσιος, Καΐρης.



Τὸ χειρόγραφο γιὰ τὸ ὁποῖο θὰ σᾶς μιλήσω τώρα ἀμέσως εἶναι στὴν κατοχὴ τοῦ ἐγκρίτου Σκιαθίτη κ. Νίκου Ἐπιφανειάδη, ἀπογόνου τοῦ Γέροντα Διονυσίου. Στὸν ὁμιλοῦντα παρεδόθη ἀντίγραφο πρὸς μελέτη. Σὲ ἐπιστολή του ὁ κ. Νῖκος Ἐπιφανειάδης μοῦ γράφει, ὅτι ὁ μακαρίτης θεῖος του Θωμᾶς Ἐπιφανειάδης τοῦ εἶχε πεῖ, ὅτι τὸ χειρόγραφο ἦταν τοῦ Διονυσίου. Αὐτὸ ὅμως δὲν εἶναι τὸ μόνο τεκμήριο γιὰ τὴν αὐθεντικότητα τοῦ χειρογράφου, διότι καὶ ἡ γραφή του εἶναι ἴδια μὲ ἄλλα χειρόγραφα κείμενα, τὰ ὁποῖα γνωρίζουμε, ὅτι ἐγράφησαν διὰ χειρὸς Ἐκείνου. Παρόλα αὐτὰ δὲν θὰ ἀρνηθῶ κάποιο προβληματάκι στὸ βάθος. Ἀλλὰ ἂς προχωρήσουμε. 

Ο Γαλιλαίος (1564-1642) στη φυλακή. Περίπου 380 χρόνια μετά.


Πολλοί σύγχρονοι σχολιαστές, όχι καλά πλnροφορημένοι σχετικά με τις πραγματικότητες της πρώιμης νεωτερικής φυσικής φιλοσοφίας, υποθέτουν ότι αυτές οι περί θεού συζητήσεις, περί θεϊκών ιδιοτήτων, και περί των δεδηλωμένων διασυνδέσεων ανάμεσα στη φυσική φιλοσοφία και τη θεολογία ήσαν απλώς μια υποκριτική αφοσίωση προς τις καταπιεστικές θρησκευτικές αρχές των ημερών. Υποθέτουν ότι n σύγκρουση του Γαλιλαίου με τn Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία ήταν παραδειγματική για τη σχέση ανάμεσα στην επιστήμη και τη θρησκεία εκείνον τον καιρό, και ότι οι επιστήμονες αγωνίζονταν να απελευθερωθούν από τα δεσμά και το φίμωμα που επέβαλλε η εκκλnσιαστική εξουσία. Αλλά ακόμα και του Γαλιλαίου η περίπτωση δεν ταιριάζει σε αυτό το καλούπι. Τα προβλήματα του Γαλιλαίου προήλθαν από τις απόψεις του σχετικά με τη σχετική αυθεντία της Αγίας Γραφής και της επιστήμης και από τη διαφωνία του με αρχές της βιβλικής ερμηνείας, και όχι από κάποια γενική αντίθεση της Εκκλησίας προς την επιστήμη. Στο ιστορικό πλαίσιο τnς ισχυρής αντίδρασης της Εκκλησίας ενάντια στη Μεταρρύθμιση, η φαινομενικά λογική τοποθέτηση του Γαλιλαίου ήταν φορτωμένη με ακούσια διαμφισβητούμενους ισχυρισμούς. Επιπλέον, η Καθολική Εκκλησία ήταν ένας από τους μεγαλύτερους προστάτες των επιστημών κατά τον δέκατο έβδομο αιώνα, και πολλά μέλη της Εταιρείας του Ιησού, των Ιησουιτών, συνέβαλαν πολύ στην αστρονομία και τη φυσική φιλοσοφία της εποχής. Περαιτέρω, στη μετά τη Μεταρρύθμιση Ευρώπη, δεν υπήρχε πια μία εκκλησία που να επιβάλλει κάποια κομματική γραμμή στους μελετητές και τους λογίους.