 |
| Image by Jonny Lindner from Pixabay |
Από τον Φαίδρο και μετά, ο λύκος και το αρνί έχουν γίνει το παράδειγμα της βίας του ισχυρότερου πάνω στον πιο αδύναμο. Της υπεκφυγής. Της κατάχρησης και της καταπίεσης.
Τώρα, ο Λατίνος ποιητής πήρε το παράδειγμα του από την πραγματικότητα. Ή μάλλον από το χρονικό. Και, κατά πολλούς τρόπους, από ένα αυτοβιογραφικό χρονικό. Διότι πίσω από τη μάσκα του λύκου, δεν είναι δύσκολο να μαντέψει κανείς το πρόσωπο του Σεγιάνου. Του ισχυρού έπαρχου των πραιτωριανών στον οποίο ο Τιβέριος είχε αναθέσει τη διοίκηση της Ρώμης. Ενώ εκείνος, ο αυτοκράτορας, κυβερνούσε τον ρωμαϊκό κόσμο από τις βίλες του στο Κάπρι, τη Σπερλόγκα... Και τον κυβερνούσε, έστω και καλά, γιατί ο Τιβέριος, εκτός από άριστος στρατηγός, ήταν και ικανός διαχειριστής. Αλλά όχι στην πρωτεύουσα. Όχι στη Ρώμη. Επειδή την απεχθανόταν θερμά. Και του το ανταπέδωσε κι αυτή. Οπότε... παίρνεις τον Σεγιάνο, και την έχεις.
Εκτός από την ιστορική αναφορά, πάντα μου άρεσε ο λύκος. Ως παιδί, χειροκροτούσα κρυφά τον Ιεζεκιήλ, τον λύκο της Ντίσνεϋ, και ήλπιζα ότι τα τρία γουρουνάκια θα κατέληγαν, αργά ή γρήγορα, στον φούρνο με ένα ωραίο κόκκινο μήλο στο στόμα... Από την άλλη, με συγχωρείτε... ποια θα έπρεπε να είναι η μοίρα ενός γουρουνιού, μεγαλωμένου με άνεση και δεόντως παχυνόμενου, αν όχι να καταλήξει σε λουκάνικα; Οπότε γιατί να τα βάλουμε με τον καλό Ιεζεκιήλ;
Τότε, φυσικά, ο λύκος έχει έναν τρόπο ζωής που μου αρέσει. Το αρνί όχι. Αυτό είναι προορισμένο, εκτός αν πλησιάζει το Πάσχα, να μεγαλώσει. Και να γίνει πρόβατο. Ή μάλλον, πρόβατο. Να ζει μια ήρεμη και τεμπέλικη ζωή. Μέχρι που ο καλός βοσκός έχει μια ασυγκράτητη επιθυμία για αρνί...
Θέλεις να βάλεις τον τρόπο ζωής του λύκου; Να είστε σε μια αγέλη, ένα υπέροχο παράδειγμα οργάνωσης. Μια αληθινή ομάδα πολεμιστών, με ισχυρούς δεσμούς αγάπης και αλληλεγγύης. Ή όταν ο λύκος γίνεται μοναχικός. Και αποκτά μια αύρα, κατά κάποιον τρόπο, ηρωισμού και φιλοσοφικής μελαγχολίας. Ο Χέρμαν Έσσε το ενσάρκωσε αυτό σε ένα από τα πιο έντονα μυθιστορήματά του. "Steppenwolf".
Έχοντας πει τέτοιες συμπάθειες από μέρους μου, ωστόσο, είναι γεγονός ότι ο λύκος και το αρνί έχουν γίνει παροιμιώδης. Και χρησιμοποιούνται ως σύμβολα για τις πιο διαφορετικές περιπτώσεις και για να δώσουν έκφραση ακόμη και σε πολύ διαφορετικές έννοιες.
Υπάρχει, για παράδειγμα, μια φράση του Γιουνγκ. Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ, του πατέρα της ψυχολογίας του βάθους. Πάντα μια πολύ ενδιαφέρουσα φιγούρα. Αν και ποτέ, η σκέψη του - αν και σίγουρα πιο εκλεπτυσμένη από εκείνη του δασκάλου του, του Φρόιντ - δεν με έπεισε ποτέ πραγματικά. Το παιχνίδι του με τα σύμβολα - και χρησιμοποιώ επίτηδες το ρήμα "παίζω" - μου άφηνε πάντα την εντύπωση ότι αντιλαμβανόταν το νόημα του συμβόλου με μεγάλη οξυδέρκεια. Μεταφράζοντάς το με ευφυή τρόπο σε συλλογισμό. Αλλά ότι, στο τέλος, έχασε τη δύναμη του συμβόλου. Η οποία δεν μπορεί να εξηγηθεί, αλλά μόνο να βιωθεί... αλλά δεν πειράζει. Μεγάλη ομιλία. Και ποιος είμαι εγώ για να διαφωνήσω για τα ανώτερα συστήματα; Πρέπει να είναι η ζέστη...
Ωστόσο, ο Γιουνγκ, στη διάλεξή του για τον Ζαρατούστρα του Νίτσε, λέει ότι ο σύγχρονος κόσμος κατοικείται από ένα παράξενο, νέο είδος λύκου.
Ένας λύκος που δεν έχει το θάρρος να εμφανιστεί ως τέτοιος. Που δεν πολεμά και δεν κυνηγάει ανοιχτά. Αντιθέτως. Γκρινιάζει και παραπονιέται συνέχεια. Προσποιείται ότι είναι, αντί για καλός, αδύναμος και αβοήθητος. Εύθραυστος. Ευαίσθητος.
Είναι ένας ναρκισσιστικός λύκος. Που εκμεταλλεύεται τις αδυναμίες των άλλων, προσποιούμενος ότι είναι δικές του. Και που χειραγωγεί. Τρέφεται με αρνιά. Τα κατασπαράζει και τα καταβροχθίζει. Αλλά συμπεριφέρεται σαν να είναι ο ίδιος το θύμα. Γιατί δεν τον καταλαβαίνουν. Κάνει τα πάντα για χάρη των αρνιών. Ακόμα και όταν τα κάνει κομμάτια. Και τα καταβροχθίζει. Και απορεί αν κάποιο από αυτά υπονοεί μια κίνηση εξέγερσης. Ακόμα κι αν είναι μόνο αποστροφή. Νιώθει παρεξηγημένος. Και υποφέρει. Ή, τουλάχιστον, λέει σε όλους πόσο υποφέρει.....
Είναι η μάσκα της υποκρισίας. Και είναι μια μάσκα, σήμερα, που είναι εύκολο να τη συναντήσει κανείς. Σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής κλίμακας. Σε όλες τις εσοχές της ζωής.
Είναι ο ηγεμόνας που εργάζεται για το καλό των υπηκόων του. Και, εν τω μεταξύ, τους σπρώχνει προς την καταστροφή.
Είναι ο δημοκράτης που μάχεται κατά της ανισότητας, στο όνομα της πολιτικής ορθότητας. Και, στην πραγματικότητα, αρνείται στους άλλους κάθε δικαίωμα έκφρασης.....
Είναι αυτός που προσποιείται ότι ενδιαφέρεται για την υγεία των άλλων. Και, με αυτόν τον τρόπο, ισχυρίζεται ότι κυβερνά τους ανθρώπους ακόμη και πάνω στο σώμα τους. Τους στερεί κάθε δικαίωμα, ακόμη και το πιο στοιχειώδες.
Είναι αυτός που, προσποιούμενος την αγάπη, την ανάγκη, την ευαισθησία, ληστεύει και λεηλατεί. Εκμεταλλεύεται μέχρι το κόκκαλο. Και, στο τέλος, φεύγει. Αφήνοντας μόνο σκελετούς χωρίς ζωή...
Λύκος... όχι, τελικά, δεν μου αρέσει η μεταφορά που χρησιμοποίησε ο Γιουνγκ. Θα έπρεπε να είχε καταφύγει σε μια άλλη μορφή ζώου. Ακόμα κι αν δεν χρησιμοποιήθηκε από τον Φαίδρο ή τον Αίσωπο.
Η Ύαινα, δηλαδή. Η Ύαινα ιππεύει. Τέλεια.
Είναι το ζώο που σκέφτομαι όταν βλέπω ορισμένους χαρακτήρες να χαμογελούν στα τηλεοπτικά σαλόνια. Ή ακόμα και όταν τους συναντώ στο δρόμο.
Ύαινες. Θηρευτές, αλλά δειλοί. Που τρέφονται με πτώματα. Και τα ξεριζώνουν, μασώντας και τα κόκκαλα...
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου